ለአይሁድ አንባቢዎች

የአክብሮት ግብዣ

ሻሎም፣ ውድ ወዳጆች፣

በአክብሮት፣ በትህትናና በቅን ፍቅር እንጽፋለን።

ክርስቲያናዊ እምነት በእስራኤል ታሪክና ቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ጥልቅ ሥር አለው። ኢየሱስ አይሁዳዊ ነበር። እናቱ፣ ሐዋርያቱና የመጀመሪያዎቹ ደቀ መዛሙርቱ አይሁዶች ነበሩ። ያነብ የነበረውና ያስተምር የነበረው ቅዱሳት መጻሕፍት ኦሪት፣ ነቢያትና መዝሙር ነበሩ።

እንዲሁም በክርስትና ስም በሚንቀሳቀሱ ሰዎች የተነሳ የአይሁድ ማህበረሰቦች ንቀትን፣ ጫናንና ጥቃትን እንደደረሰባቸው በሐዘን እናውቃለን። እንዲህ ያሉ ድርጊቶች ከኢየሱስ ትምህርት ጋር የሚቃረኑ ሲሆኑ በወንጌልም ሊጸድቁ አይችሉም።

የአይሁድ ሕዝብ በጠቅላላ ስለ ኢየሱስ ሞት ተጠያቂ ሊደረግ በፍጹም አይገባም። ወንጌል የሚያስተምረው የሰው ልጅ ሁሉ ይቅርታና ከእግዚአብሔር ጋር መታረቅ ስለሚያስፈልገው በፈቃዱ ሕይወቱን እንደሰጠ ነው።

ዓላማችን የአይሁድን ማንነት ማዋረድ ወይም ይሁዲነትና ክርስትና ከባድ ልዩነት እንደሌላቸው ማስመሰል አይደለም። በወንጌል እንደቀረበው ያሱዓን — ኢየሱስን — እንዲያስቡበትና በእስራኤል ቅዱሳት መጻሕፍት የተስፋ የተሰጠው መሲህ እርሱ ሊሆን እንደሚችል እንዲጠይቁ ብቻ እንጋብዝዎታለን።

ኢየሱስ እንዲህ አለ፦

ኢየሱስ በእስራኤል ታሪክ ውስጥ

ኢየሱስ ከአብርሃም፣ ከይስሐቅና ከያዕቆብ አምላክ ተለይቶ ሊታወቅ አይችልም። የእስራኤልን ማዕከላዊ ኑዛዜ አረጋገጠ፦

ትልቁ ትእዛዝ እግዚአብሔርን በፍጹም ልብ መውደድና ባልንጀራን እንደ ራስ መውደድ እንደሆነ አስተማረ። ራሱን የኦሪት ወይም የነቢያት ጠላት አድርጎ አላቀረበም። ኢየሱስ እንዲህ አለ፦

ክርስቲያኖች ኢየሱስ የእስራኤልን ታሪክና ተስፋ ወደ ፍጻሜያቸው እንደሚያደርስ ያምናሉ። ወንጌል ወደ አህዛብ ከመውጣቱ በፊት በእስራኤል ውስጥ ተነሳ። ኢየሱስ ራሱ እንዲህ አለ፦

ስለዚህ ከአሕዛብ የመጡ ክርስቲያኖች በአይሁድ ላይ በትዕቢት የሚናገሩበት ምክንያት የላቸውም። ቅዱሳት መጻሕፍትን፣ ተስፋዎችንና መሲሑን የተቀበልነው በእስራኤል በኩል ነው።

ክርስቲያኖች እርሱ መሲህ ነው ብለው የሚያምኑት ለምንድን ነው

የዕብራይስጥ ቅዱሳት መጻሕፍት ስለ እግዚአብሔር መድኀኒት ተስፋን ይገልጣሉ፦ ከዳዊት ትውልድ የሚመጣ ጻድቅ ገዥ፣ ትሑት ንጉሥ፣ ፍትሕን የሚያመጣ አገልጋይ፣ እና አሕዛብ የእስራኤልን አምላክ የሚፈልጉበት ዘመን።

ኢሳይያስ እንዲህ ጻፈ፦

ዘካርያስ ስለ ትሑት ንጉሥ ተናገረ፦

ክርስቲያኖችና የአይሁድ አንባቢዎች እያንዳንዱን መሲሓዊ ክፍል በአንድ መንገድ አይተረጉሙትም። ይህ ልዩነት በቅንነት ሊታወቅ ይገባል። ክርስቲያኖች እነዚህን ቅዱሳት መጻሕፍት የኢየሱስን ሕይወት፣ ትምህርት፣ ሞትና ትንሣኤ መሠረት አድርገው ያነባሉ። የእስራኤል ተስፋ ስለ ንጉሥ፣ ስለ አገልጋይ፣ ስለ ቤዛና ለአሕዛብ ስለሚሆን በረከት ምንጭ በእርሱ አንድ ላይ እንደሚሰበሰብ እናምናለን።

ከጥልቅ ልዩነቶች አንዱ በኢሳይያስ የተገለጠው መከራ የሚቀበለው አገልጋይ ነው፦

የአይሁድ ተርጓሚዎች ብዙ ጊዜ ይህን አገልጋይ እስራኤልን ወይም በእስራኤል ውስጥ ያሉ ታማኞችን ወክሎ ይተረጉሙታል። ክርስቲያኖች ግን ኢየሱስ ራሱ በመከራው ይህን ክፍል በግል እንደሚያካትትና እንደሚፈጽም ያምናሉ።

ሞቱ መጨረሻ አልነበረም። የመጀመሪያዎቹ ተከታዮቹ እግዚአብሔር ከሙታን እንዳስነሳው አወጁ። ትንሣኤውን እርሱ መሲህና ጌታ መሆኑን እግዚአብሔር ያረጋገጠበት ምልክት አድርገው ተረዱት። ጳውሎስ መልእክታቸውን እንዲህ ጠቀለለው፦

ስለዚህ ክርስቲያኖች ኢየሱስ በመጀመሪያ በትህትና እንደመጣ፣ ስለ ኃጢአት ሕይወቱን እንደሰጠ፣ ከሙታንም እንደተነሳ ያምናሉ። የእግዚአብሔርን መንግሥት ሙሉ መመስረት እንጠባበቃለን።

አዲስ ኪዳንና የእስራኤል ተስፋ

እግዚአብሔር በኤርምያስ በኩል እንዲህ ሲል ተስፋ ሰጠ፦

ይህ ተስፋ በእስራኤል ወይም በእግዚአብሔር ትእዛዛት ላይ ጠላትነትን አያሳይም። የሚናገረው ስለ ይቅርታ፣ ስለ ታደሰ ልብና ከእግዚአብሔር ጋር ስለ ታደሰ ግንኙነት ነው። ኢየሱስ ከደቀ መዛሙርቱ ጋር በመጨረሻ እራት ላይ እንዲህ አለ፦

ክርስቲያኖች በሞቱና በትንሣኤው በኩል ኢየሱስ የተስፋውን አዲስ ኪዳን እንደጀመረ ያምናሉ። በእርሱ በኩል እግዚአብሔር ይቅርታን፣ መታረቅን፣ መንፈሱን፣ የትንሣኤንና የዘላለም ሕይወትን ተስፋ ይሰጣል።

ይህ መልእክት የኢየሱስ አይሁዳውያን ተከታዮች መካከል ተጀምሮ ወደ አሕዛብ ተስፋፋ። ጳውሎስ ከአሕዛብ የመጡ አማኞችን ፈጽሞ እንዳይታበዩ አስጠነቀቀ፦

እንዲሁም ጻፈ፦

ክርስቲያኖች ስለ እስራኤል የወደፊት ጊዜ ምንም ቢያምኑ፣ በክርስቲያናዊ እምነት ውስጥ ለፀረ-ሴማዊነት፣ ለንቀት ወይም ለመንፈሳዊ ትዕቢት ቦታ የለም። ከአሕዛብ የመጡ አማኞች በምስጋናና በትህትና ሊመልሱ ይገባል።

ያሱዓን ያስቡበት

ውድ ወዳጅ፣

ታሪክን እንዲያጓድሉ፣ ከባድ ጥያቄዎችን እንዲያፍኑ ወይም ከባድ ልዩነቶችን እንደ ቀላል ነገር እንዲቆጥሩ አንጠይቅዎትም። ኢየሱስን በቅንነት እንዲመረምሩ እንጋብዝዎታለን።

ቃላቱን ያንብቡ። ሕይወቱን በእስራኤል ታሪክ ውስጥ ያስቡበት። ርኅራኄውን፣ ሥልጣኑን፣ መከራውንና ከሙታን እንደተነሳ የተሰጠውን ምስክርነት ልብ ይበሉ። ሙሴና ነቢያት የጻፉለት እርሱ ሊሆን እንደሚችል ይጠይቁ። ከመጀመሪያዎቹ የአይሁድ ደቀ መዛሙርቱ አንዱ እንዲህ አለ፦

ኢየሱስን ከእስራኤል ቅዱሳት መጻሕፍት ጋር ብዙ ጊዜ በሚያገናኘው በማቴዎስ ወንጌል ወይም ማንነቱን በጥልቀት በሚመለከተው በዮሐንስ ወንጌል ሊጀምሩ ይችላሉ። ደግሞም ከሚከተሉት ጋር ማንበብ ይችላሉ፦

• ኢሳይያስ 9:1–7
• ኢሳይያስ 11:1–10
• ኢሳይያስ 52:13–53:12
• ኤርምያስ 31:31–34
• ሚክያስ 5:2–5
• ዘካርያስ 9:9
• መዝሙር 16
• መዝሙር 22

እነዚህ ክፍሎች በተለያየ መልኩ ይተረጎማሉ፣ እያንዳንዱ ጥያቄም ቀላል አይደለም። ግብዣው መደምደሚያን በኃይል መጫን ሳይሆን፣ እግዚአብሔርን በቅንነት መፈለግና ስለ ኢየሱስ ያለውን ሙሉ ምስክርነት ማሰላሰል ነው።

እግዚአብሔር በኤርምያስ በኩል እንዲህ አለ፦

የአብርሃም፣ የይስሐቅና የያዕቆብ አምላክ ሁላችንንም በእውነት፣ በምሕረት፣ በትህትናና በሰላም ይምራን። ከኃጢአት እንድንመለስ፣ ባልንጀሮቻችንን እንድንወድና ሥራውን እንድናውቅ ይርዳን።